Resrudh A'gas Dynnergh

Wolkom owgh hwi yn Resrudh.  Yma genen lies vysytyer a dheu dhe Resrudh awos pub sort a skila.  Mars esowgh ow hwilas blas a Gernow wir po assaya kavos kolmow teylu po gwaytya mos ha bos gyllys down y'n tirwedhow dibarow ha'n istori a’n Tyller Ertach Balweyth Kernow an Bys; yth yw Resrudh an le ewn.  An folen ma a veu treylyes yn Kernewek hag a bresent gorwolok verr a Resrudh.  Rann aral a’n wiasva a yll bos redyes yn Sowsnek po - dre Google Translate - yn yethow erel.

Tochya Resrudh

Leys y'n nans dramatek ynter pennow Karn Bre, Karn Manalys ha Karn Margh, doronieth Resrudh yw ha splann ha rann y ertach balweyth.  Desedhys war an Skorren Gompes Bras, godhes rych a gober ha sten a yllir y hedhes yn es - ha tri mildir yn unnik dhyworth porth Portreth, Resrudh o kres bys an sleyneth valweyth.  Kerdh der an ranndiryow anedhys dhe Soth a gres an dre ha ty a vydh dynerhys gans an drehevyansow meur Victorian, le may triga perhenogyon an balyow hag erel neb re gavsa prow dhyworth an sten a Gernow.  Ow pesya y'n Soth, ahes an Fordh Aberfal, ty a yll gweles nowythheansow pentiow stenoryon a waynyas piwasow - gwel yw kopyes dres an dre. Lergh an dre a olowboynt an leow a vri kowrek dhe'n Tyller Ertach a'n Bys ha dhe dhiwysyans bal dre vras, pub le gans y hwedhel dh’y dherivas.  An Drehevyans Keschanj Balweyth yn kres an dre, rag ensampel, o an le may hylles gwertha ha prena kober ha sten ha'n keschanj ma o an keschanj unnik ‘mes a Loundres.  Yth esa dhe'n Keschanj fordh gonnek a wul da dhyworth gwres ha deray process an trad - i a spala kaptenow an balyow pan gossyens, hag oll an gwayn ow mos dhe glavji tus val!  Klock an dre a vri re welas ynwedh y rann a hwarvos.  Bys 1841 ev a ostya bahow kreslu ha 1904 an tour a veu drehevys uhella a leur kowal may hylli an stenoryon dhe benn an dre gweles an klock ha drehedhes aga ober a-dermyn!

Triger an gwella geryes Resrudh o William Murdoch, devyser ragresek neb a veu dres omma der an diwysyans bal y'n 18ves kansvledhen.  Y dhismygyansow yw lies, mes y’n kynsa le martesen ev o an kynsa dhe wul devnydh a wolow gas y'n chi.  Hemma a janjyas yn fras fatel askorras Breten Veur gwara ha ri dhe'n pow dalethva dha y'n Revolucyon Diwysyansek.  Chi Murdoch o an kynsa drehevyans a veu golowys yndelma ha'n Kwartron Murdoch y'n dre a veu henwys abarth dhodho.

Yn ogas, Karn Bre, Kernewek rag 'rocky hill', a dhisplet lemmyn 'kastel' ha tour kov a yll bos  gwelys rag mildiryow yn kerhyn hag a brov keynlen dhe drevwedh Resrudh troha'n West. Tyller dhe les hendhyskansek, toknys adhyworth an 4a kansvledhen KOK (Kens Osweyth Kemmyn) a veu kevys ena ha possybyl yw bos balweyth gwrys omma y'n Oos Brons, nans yw mar hir avel 2150 KOK - kynth yw Resrudh trevesigeth nowettha, ow sewya hy gwreydh wardhelergh ogas dhe vil vledhen bys an 12ves kansvledhen.  Gwel moy adro dhe istori Resrudh omma.

Yma Eglos an Bluw Resrudh yn kottha rann an dre hag y hyllir y gavos wosa kerdh teg dhyworth kres an dre ahes Bownder an Eglos dres Park an Fer, a veu nowythhes agynsow, le mayth usi Plen-an-Gwari Resrudh.  Gwariow Keltek, Shakespeare, bardhonieth ha lies gwryth aral yw performyes omma dres an vledhen.  Gwra checkya an folen hwarvosow omma.

Yn 2006 UNESCO a wrontyas dhe dyleryow dewisys yn Kernow hag yn Dewnans a'n Howlsedhas gre Tyller Ertach an Bys awos styr krev an diwysyans ha'n tirwedh rag mabden.  Sten Kernow a brovias rychys euthek bras leel, ha Resrudh y'n dedhyow na yn mysk leow an ryccha y'n pow.  Mes ny brovia an diwysyans yn unnik dhe Europa Kledh y voon an druttha;  ynwedh ev a formyas tirwedh Kernow ha chanjya yn tien an bys bys vykken dre avoncyans yn skians jynnweyth junyes dhodho ha dre dhismygyansow.  Y hyllir kavos gesyon a'n diwysyans ma, bysi y'n termyn eus passys, pub-tu yn Resrudh ha'n pow adro.

Yma an dre yn kres an Fordhow Tram Moon - hensyow a dremen yn rosweyth Tyller Ertach Bal an Bys ha profya gwelyow marthys a arvor an Tiredh Uhel dhyworth Tewynblustri bys dhe Borthia rag diwrosysi, marhogyon ha kerdhoryon.

Moy a dherivadow a'n le - gwra tochya orth Kresenn Kernow.

3121